Pleidooi voor doorvaart zeehondengebieden bij hoog water

De Vereniging Wadvaarders roept beheerders en beleidsmakers op om de doorvaart door zeehondengebieden op de Waddenzee rond hoog water toe te staan voor kalme recreatievaart. Nieuw onderzoek naar het gedrag van zwemmende zeehonden laat zien dat dit mogelijk is zonder het welzijn van de dieren aan te tasten. Tijdens de Wadvaardersdag 2026 in Harlingen worden de onderzoeksresultaten gepresenteerd.

Om zeehonden rust en bescherming te bieden zijn delen van de Waddenzee afgesloten voor scheepvaart. De Wadvaarders onderschrijven het belang van die bescherming, maar wijzen erop dat recente inzichten laten zien dat het huidige verbod op doorvaart rond hoog water – van drie uur vóór tot circa twee uur na hoog water – mogelijk niet noodzakelijk is voor de kalme recreatievaart.

De Waddenzee is UNESCO – Werelderfgoed in Nederland, Duitsland én Denemarken. De gebieden vormen ecologisch één geheel. De populaties gewone en grijze zeehonden worden al decennia gemonitord. Naar schatting leven er circa 40.000 zeehonden. De aantallen lijken daarmee een stabiel maximum te hebben bereikt. Er worden voldoende pups geboren, maar verdere groei blijft uit. Dit wijst erop dat de bescherming van de afgelopen jaren effectief is geweest.

In de praktijk ervaren Wadvaarders dat zeehonden bij rustig varen, volgens de Erecode, vaak weinig verstoring vertonen. Integendeel: dieren reageren regelmatig nieuwsgierig en zwemmen zelfs op boten af. Deze observaties riep bij onderzoeker Robbert van der Eijk de vraag op hoe zwemmende zeehonden zich daadwerkelijk gedragen en of het huidige doorvaartverbod bij hoog water wetenschappelijk goed onderbouwd is. Hij constateerde dat hier nauwelijks gedragsonderzoek naar is gedaan en startte daarom een eigen studie.

De resultaten zijn gebundeld in een brochure die op de Wadvaardersdag 2026 wordt gepresenteerd. De Vereniging Wadvaarders doet een dringend beroep op beheerders en beleidsmakers om het beheer van de Waddenzee te actualiseren op basis van nieuwe wetenschappelijke inzichten. Tijdens het programma wordt Van der Eijk geïnterviewd en reageert ook een zeehonden deskundige. De Wadvaarders pleiten voor een open, wetenschappelijk onderbouwde benadering van het natuurbeheer, waarin natuurbehoud en verantwoord recreatief gebruik van de Waddenzee verweven hand in hand gaan.

Foto (C): Robbert van der Eijk