Dry January populairder dan ooit, maar is het alcoholvrije biertje echt een gezond alternatief?

Tijdens Dry January zetten veel Nederlanders alcohol aan de kant en vervangen hun drankje door een alcoholvrij alternatief. Een 0.0 biertje na het sporten, een alcoholvrije wijn bij het eten of een mocktail tijdens de lunchpauze: het lijkt een gezondere keuze. Toch waarschuwen Kor Spoelstra, associate-lector Verslaving & Leefstijl bij NHL Stenden Hogeschool en Raisa Thybaut verslavingsarts bij Verslavingszorg Noord Nederland (VNN) voor deze alternatieven. Zij pleiten voor betere voorlichting, strengere regelgeving voor reclame en meer bewustzijn bij ouders.

De onderzoekers zien opvallende parallellen met de opkomst van de vape. “Net zoals e-sigaretten ooit werden gepresenteerd als gezond alternatief voor roken, worden 0.0 dranken nu neergezet als gezond alternatief voor alcohol. Maar de werkelijkheid blijkt complexer,” zegt Thybaut.

Nieuwe drinkmomenten worden normaal

Alcoholvrije dranken verschijnen steeds vaker op plekken waar vroeger water, koffie of thee vanzelfsprekend was: op schoolfeesten, in sportkantines of zelfs tijdens de werkdag. “Dat verschuift sociale grenzen,” legt Spoelstra uit. “Uit ons onderzoek blijkt ook dat ouders veel minder regels stellen over alcoholvrije dranken dan alcoholhoudende dranken. Maar een kind dat zijn ouders een 0.0 biertje ziet drinken bij de lunch, leert dat bier een normaal onderdeel is van een doordeweekse dag. Dat maakt de stap naar alcohol later misschien kleiner.”

Gezond imago, maar misleidend beeld

Hoewel alcoholvrije dranken vaak als gezond worden gepresenteerd, bevatten ze regelmatig veel suiker en zout. Sommige producten bevatten bovendien nog restalcohol. “Dat kan risicovol zijn voor zwangeren of mensen met een alcoholverslaving. Omdat 0.0 dranken niet onder alcoholreclame vallen, mogen merken volop adverteren. De verpakking is vrijwel identiek aan de alcoholische variant,” zegt Spoelstra. “Zo blijft het merk zichtbaar voor kinderen en jongeren, zonder beperkingen.”

Oproep tot bewustwording

De onderzoekers pleiten voor betere voorlichting, strengere regelgeving voor reclame en meer bewustzijn bij ouders. “Wij zijn geen gezondheidspolitie,” benadrukt Spoelstra. “Maar mensen moeten weten wat ze drinken. Dry January is een prachtig initiatief, zolang we kritisch blijven op wat we ervoor in de plaats zetten.”

Fotobijschrift: Kor Spoelstra, associate-lector Verslaving & Leefstijl bij NHL Stenden Hogeschool