AMELAND – Wie in september of oktober naar Ameland komt, kan heel wat trekvogels tegenkomen. De najaarstrek is dan in volle gang en het eiland vormt een belangrijke tussenstop voor vogels die vanuit noordelijke broedgebieden onderweg zijn naar hun overwinteringsgebieden. Vooral het wad, de kwelders en de duinen zijn in deze periode interessante plekken voor vogelliefhebbers.
Van rotgans en rosse grutto tot goudhaan en bladkoning
Langs de Waddenzeekant van Ameland zijn in het najaar grote groepen steltlopers te vinden. Bonte strandlopers, rosse grutto’s, zilverplevieren en steenlopers behoren tot de soorten die je kunt tegenkomen. Ook rotganzen, smienten en pijlstaarten trekken in deze periode over of verblijven tijdelijk op en rond het eiland.
Bij hoogwater trekken veel wadvogels zich terug op zogenaamde hoogwatervluchtplaatsen. Daar verzamelen ze zich om te rusten totdat het wad weer droogvalt en ze opnieuw naar voedsel kunnen zoeken. Juist zo’n moment kan interessant zijn voor vogelaars, omdat verschillende soorten dan dicht bij elkaar te zien zijn.
Uit onderzoek naar de wadvogels van Ameland blijkt dat de najaarstrek van juli tot en met oktober loopt. Veel vogels blijven tijdens die periode tijdelijk op het eiland om te foerageren en te rusten.
Kijk ook in de duinen en het bos
Niet alleen het wad is interessant. Trekvogels gebruiken het hele eiland als tussenstop. In de duinen en struikrijke gebieden kunnen in het najaar onder meer goudhanen, tapuiten, koperwieken en beflijsters worden gezien. Ook kepen, piepers en kwikstaarten trekken over het eiland.
De kustlijn van de Waddeneilanden is bovendien een bekende plek om vogeltrek te beleven. Veel vogels volgen tijdens hun trek de kustlijn en kunnen daardoor op de eilanden worden geconcentreerd. Bij geschikte weersomstandigheden kan dat voor opvallende aantallen zorgen.
Op Ameland zijn verschillende natuurgebieden geschikt om vogels te kijken. De duinen, het bos en het wad zorgen samen voor een grote variatie aan leefgebieden en daarmee voor veel verschillende vogelsoorten.
Kans op een bijzondere vogel
Het leuke aan vogels kijken tijdens de najaarstrek is dat je nooit precies weet wat je tegenkomt. Naast de soorten die jaarlijks in grotere aantallen passeren, kunnen er vogels opduiken die normaal gesproken veel verder naar het oosten broeden.
De bladkoning is daarvan een bekend voorbeeld. Deze kleine zangvogel broedt in delen van Siberië en wordt tijdens de najaarstrek regelmatig op de Waddeneilanden gezien. Daarnaast bestaat er altijd een kleine kans op een echte zeldzaamheid. Juist daarom zijn september en oktober geliefde maanden onder fanatieke vogelaars.
Voor wie minder ervaring heeft, hoeft het zoeken naar bijzondere soorten overigens helemaal niet het doel te zijn. Een grote groep rotganzen boven het wad, tientallen rosse grutto’s bij elkaar of een goudhaan die zich door een struik beweegt, maakt een wandeling al bijzonder.
Met de verrekijker het eiland op
Wie zelf vogels wil gaan kijken op Ameland heeft geen uitgebreide uitrusting nodig. Een verrekijker, warme kleding en wat geduld zijn een goed begin. Een telescoop kan handig zijn wanneer je vogels op grotere afstand op het wad wilt bekijken.
Ook de timing maakt verschil. Kijk bij hoogwater naar groepen vogels die op het wad of langs de kust samenkomen en speur tijdens rustige wandelingen door duinen, bosranden en struiken naar kleinere trekvogels.
Wie meer wil leren over de vogels van het Waddengebied kan gebruikmaken van de gratis Wadvogels-app van Vogelbescherming. Daarin staan 190 vogelsoorten, vogelgeluiden en informatie over goede kijkplekken. De app heeft bovendien een getijdenfunctie, waarmee je kunt zien wanneer het hoog- en laagwater is.
Dagexcursie voor vogelliefhebbers
Wie graag met een ervaren vogelaar op pad gaat, kan dit najaar aansluiten bij een dagexcursie op Ameland. Tijdens de excursie van Dagje in de Natuur worden verschillende delen van het eiland bezocht en wordt onder meer gezocht naar strandleeuwerik, ijsgors, sneeuwgors, goudhaan, tapuit, beflijster, koperwiek, keep, oeverpieper, rosse grutto en rotgans. Ook is er kans op een bijzondere dwaalgast, zoals de bladkoning.
De excursie vertrekt vanuit Holwerd en omvat onder meer de boottocht, een huurfiets, lunch en begeleiding door een ervaren vogelgids met telescoop. Ook mensen die al op Ameland verblijven kunnen aansluiten.
Wie zelf op pad gaat, hoeft echter geen fanatieke vogelaar te zijn. Juist in het najaar kan een gewone wandeling over het strand, door de duinen of langs het wad ineens een verrassende ontmoeting opleveren. Dus neem die verrekijker mee en kijk deze herfst eens wat vaker omhoog.
Bronnen: Vogelbescherming Nederland, Staatsbosbeheer, Waddenzee.nl en Dagje in de Natuur
Foto (C): Pixabay, rotganzen
