Voor de dertigste editie van Kunstmaand Ameland komt gelegenheidsduo Wietske Hellinga en Susan Reijnders opnieuw samen om een indrukwekkende installatie neer te zetten. In het Maritiem Centrum Abraham Fock kun je je onderdompelen in een poëtische ervaring die de zintuigen prikkelt waarbij aarde, vertegenwoordigd door Wietske’s keramische objecten, en lucht; de zacht zwevende schilderingen van Susan, met elkaar de dialoog aangaan.
Wietske (62) is keramist en woont in Dokkum, waar ze in de binnenstad atelier houdt. Met het Wad en kweldergebied als achtertuin speelt dit natuurgebied, met zijn bijzondere ontstaansgeschiedenis, heldere licht en uitgestrekte vergezichten een grote rol in haar werk.
Susan (58) is beeldend kunstenaar en woont in Den Bosch. Zij maakt inktschilderingen op moerbeiboompapier. Haar werk ontstaat uit langdurige observatie van de natuur en natuurlijke processen en richt zich op verandering, aandacht en de voortdurende cyclus van ontstaan en vergaan.
Het is niet voor het eerst dat Susan en Wietske een gezamenlijk kunstproject exposeren. De twee kennen elkaar van de Kunstacademie in Breda en werkten eerder samen aan een grote expositie in Batenburg over de beuk.
Een wolk als levend wezen
Wietske: ‘Het thema van deze editie van KMA is tijdloos. Dat is een prachtig thema dat heel breed uit te leggen valt en dat goed aansluit bij ons werk. De natuur is ook tijdloos. In mijn werk spelen het landschap, het wad en de kwelders een grote rol. De installatie die Susan en ik samen hebben gemaakt is een verdieping op ons werk. Hoe zo’n kunstproject precies tot stand komt is altijd lastig samen te vatten.
Het is niet iets wat ineens ontstaat, maar iets wat zich opbouwt over de jaren. Het komt voort uit ervaringen die je opslaat, van luchten en wolken, van oneindig ver kunnen kijken.’
Susan: ‘Net als de gelaagdheid van de aarde op de kwelders, dit soort inspirerende elementen zijn er gewoon en die neem je mee. Maar wat ons ook erg inspireerde was een hele bijzondere wolk die we samen op Ameland zagen. Dat was een fantastisch grote wolk in de avondzon, die mij deed denken aan een wezen dat langzaam aan land kwam.
Die wolk ben ik gaan schilderen, al voor we wisten dat we mee wilden doen aan KMA.
Toen we met dit project bezig gingen, kwam die wolk ook weer mee. Daarnaast ben ik altijd geïnteresseerd geweest in poëzie. Zo werd The Cloud van Percy Bysshe Shelley een inspiratiebron voor onze installatie.
In dit gedicht laat Shelley de wolk zelf aan het woord. Ze spreekt in de ik-vorm en vertelt hoe ze voortdurend van gedaante verandert onder invloed van de wind, de zon en andere natuurkrachten. De wolk verdwijnt nooit voorgoed, maar keert steeds terug in een andere vorm. Die voortdurende verandering en de wisselwerking tussen de natuurkrachten vormen ook een belangrijk uitgangspunt voor onze installatie.’
Een zintuiglijke ervaring
Wietske: ‘Met mijn keramiek verbeeld ik de aarde in dialoog met de lucht. In sommige werken is de keramiek gegeseld door hagel, regen en wind, in andere is de aarde juist verscheurd in een verlangen naar water. De keramiek vertelt op die manier een verhaal dat overeenstemt met de wolkenlucht erboven.
Zo zie je bijvoorbeeld de lucht weerspiegeld in de klei, door een witte rand porselein: een techniek waarmee ik de Noord-Nederlandse Keramiekprijs gewonnen heb. Voor mij symboliseert deze witte rand ook de schoonheid van de planeet en ons leven erop.’
Susan: ‘De keramische vormen reiken omhoog naar de lucht; mijn inktschilderingen op moerbeiboompapier. Dit hele dunne papier heb ik los van de muur opgehangen zodat het zweeft als wolken. Het zijn allemaal op zichzelf staande werken die in deze installatie tijdelijk modulair samenkomen als een aaneengesloten schilderij.’
Wietske: ‘Susan heeft in haar werk op een prachtige poëtische manier de wind in zwart wit vertaald.’
Susan: ‘Het gedicht speelde als inspiratie een belangrijke rol, maar de hele ruimte is een zintuiglijke en poëtische ervaring. Dat komt ook door de soundscape die dankzij een subsidie van het Mondriaan Fonds gemaakt kon worden bij de installatie, door Studio Toendra in Den Bosch.
In de gesprekken met Studio Toendra onderzochten we hoe natuurkrachten, zoals de zon en de wind, in geluid vertaald kunnen worden. Het idee om de wind als verbindend element tussen de verschillende strofen van The Cloud te gebruiken, speelde daarbij een belangrijke rol. Studio Toendra denkt in geluidslagen en die manier van werken heeft ook mijn schilderproces beïnvloed.
Ik ben anders gaan kijken naar de opbouw, het ritme en de gelaagdheid van mijn schilderijen. Zo hebben beeld en geluid elkaar tijdens het ontstaan van het werk wederzijds beïnvloed.
Deze bijzondere klanken zijn onderdeel geworden van de installatie. Je kunt bovendien via de koptelefoon het gedicht The Cloud beluisteren. Op deze manier kun je je volledig onderdompelen in het werk.’
Wietske: ‘We hebben allebei heel hard gewerkt aan deze expositie. Het was ook best spannend want je werkt voor de KMA met een deadline die best krap is, vooral als je met keramiek werkt dat je eerst moet maken, bakken en glazuren.
Het onderzoeken en overleggen welke kant we op gaan heeft bovendien ook tijd nodig.
Maar we zijn beiden ontzettend blij met de fantastische locatie bij het Maritiem Centrum. Hier komt ons werk mooi tot zijn recht en de geweldige mensen van het museum hebben goed met ons meegedacht en geholpen. Wij verheugen ons op een geweldige expositie.’
De kunstinstallatie van Susan en Wietske is de hele maand november te zien in het Maritiem Centrum Abraham Fock in Hollum. Een ontmoeting met beide kunstenaars is deze week mogelijk; beide zijn allebei zo veel mogelijk aanwezig op locatie. Volgende week is Wietske er elke dag van 11.00 tot 14.00. Alle werken zijn te koop.
Meer weten over Kunstmaand Ameland? Check het hele programma op de website: https://www.kunstmaandameland.com/
